အမ်ဳိးသားတုိင္း ျပဳလုပ္သင့္ေသာ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ

က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈကုိ အခ်ိန္မီ ျပဳလုပ္တာဟာ အမ်ဳိးသားတုိ႔က်န္းမာေရးအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ထားတာေၾကာင့္ ေ၀ဒနာမခံစားရခင္ ေရာဂါရွိမွန္း သိရွိႏုိင္တဲ့အတြက္ ကုသရာမွာ လြယ္ကူသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိမွန္း ေစာေစာစီးစီးသိခဲ့ရင္ အျမင္အာ႐ံုပ်က္စီးတာနဲ႔ ပန္းေသပန္းညိႇဳးျဖစ္တာလုိမ်ဳိး ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ သင့္အသက္အရြယ္နဲ႔ သင့္ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခေပၚ မူတည္ၿပီး စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။

ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ
ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာဟာ အမ်ဳိးသားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားဆံုးေသာ ကင္ဆာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျပန္႔ပြားႏႈန္း ေႏွးေကြးေပမယ့္ ျပန္႔ပြားႏႈန္းျမန္တဲ့ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာအမ်ဳိးအစားလည္း ရွိပါတယ္။ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္တာေၾကာင့္ ေရာဂါလကၡဏာမျပခင္မွာ ေရာဂါရွိမွန္း သိရွိႏုိင္တဲ့အတြက္ အခ်ိန္မီ ထိေရာက္စြာ ကုသႏုိင္ပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► စအုိကေန လက္ႏိႈက္ၿပီး စစ္ေဆးတာနဲ႔ ေသြးထဲမွာ PSA ပါ၀င္တဲ့ ပမာဏကုိ စစ္ေဆးတာမ်ဳိး ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ အမ်ဳိးသားတုိင္း စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားတဲ့ အာဖရိအေမရိကန္လူမ်ဳိးေတြက ၄၅ ႏွစ္အရြယ္ကေန စတင္စစ္ေဆးသင့္ၿပီး မိသားစု၀င္ေတြထဲမွာ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာရွိသူေတြအေနနဲ႔ အသက္ ၄၀ အရြယ္မွာ စတင္ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။

ေ၀ွးေစ့ကင္ဆာ
အသက္ ၂၀ နဲ႔ ၅၄ ႏွစ္ၾကား အမ်ဳိးသားေတြမွာ ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ ကင္ဆာအမ်ဳိးအစားပါ။
စစ္ေဆးျခင္း ► အမ်ဳိးသားတုိင္း ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသတဲ့အခါမွာ ေ၀ွးေစ့ကုိ စစ္ေဆးသင့္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ကင္ဆာအဖြဲ႕က မွတ္ခ်က္ေပးထားပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ ေျခမ်ားတဲ့ အမ်ဳိးသား (မိသားစုရာဇ၀င္ရွိသူ ဒါမွမဟုတ္ ကပ္ပယ္အိတ္ထဲ ေ၀ွးေစ့မေရာက္သူ) ေတြက ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသၿပီး လုိအပ္တဲ့ ထပ္မံစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ ေရခ်ဳိးေနစဥ္မွာလည္း မိမိဘာသာမိမိ ေ၀ွးေစ့မွာ အက်ိတ္ ရွိ မရွိ၊ အရြယ္အစား ေျပာင္းလဲမႈ ရွိ မရွိ၊ ပံုသဏၭာန္ေျပာင္းလဲမႈ ရွိ မရွိ စစ္ေဆးပါ။

အူမႀကီးကင္ဆာ
အူမႀကီးကင္ဆာဟာ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း ဒုတိယအမ်ားဆံုး အမ်ဳိးအစားျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြထက္ အနည္းငယ္ ပုိအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အူမႀကီးကင္ဆာအမ်ားစုဟာ အူမႀကီးနံရံအေျမႇးပါးမွာ အသီးအက်ိတ္ျဖစ္ေပၚရာကေန တျဖည္းျဖည္း ကင္ဆာအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတာပါ။ ကင္ဆာအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားၿပီးေနာက္ပုိင္း ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ တျခားေနရာေတြကုိပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အူမႀကီးကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ အူနံရံရွိ အက်ိတ္လံုးေလးေတြ ကင္ဆာအျဖစ္ မေျပာင္းလဲခင္မွာ ရွာေဖြၿပီး ဖယ္ရွားေပးဖုိ႔ လုိပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► အသက္ ၅၀ အရြယ္အမ်ဳိးသားတုိင္း အူမႀကီးကင္ဆာအတြက္ စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ အူမႀကီးအတြင္း မွန္ေျပာင္းထည့္ၿပီး ၾကည့္႐ႈတာ၊ CT Scan ႐ုိက္တာ၊ အထူးဓာတ္မွန္႐ုိက္တာ(Marium Enema) ႐ုိက္တာေတြ ျပဳလုပ္ရပါမယ္။ အကယ္၍ အူမႀကီးအေျမႇးမွာ အသီးအက်ိတ္ေတြ ေတြ႕ခဲ့ရင္ မွန္ေျပာင္း ၾကည့္ရင္းနဲ႔ ဖယ္ရွားေပးႏုိင္ပါတယ္။

အေရျပားကင္ဆာ
မယ္လႏုိးမားက အနၲရာယ္အရွိဆံုး အေရျပားကင္ဆာအမ်ဳိးအစားပါ။ အေရျပားအေရာင္ကုိ ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ မယ္လႏုိဆုိက္စ္ ဆဲလ္ေတြကေန ပံုမမွန္ျဖစ္သြားၿပီး ပြားမ်ားသြားတာေၾကာင့္ပါ။ အသက္ႀကီးတဲ့အမ်ဳိးသားေတြက သက္တူရြယ္တူအမ်ဳိးသမီးေတြထက္ မယ္လႏုိးမားျဖစ္ႏုိင္ေျခ ႏွစ္ဆပုိမ်ားပါတယ္။ မယ္လႏုိးမားအမ်ဳိးအစား မဟုတ္တဲ့ တျခားအေရျပားကင္ဆာအမ်ဳိးအစားဟာလည္း အမ်ဳိးသားေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြထက္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ႏွစ္ဆမွ သံုးဆ ပုိမ်ားပါတယ္။ ေနေရာင္နဲ႔ ထိေတြ႕မႈမ်ားတာ၊ ေနေရာင္ျခည္ေအာက္မွာ ေရကူး၀တ္စံုနဲ႔ အခ်ိန္အၾကာႀကီးေနတာေတြေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခပုိမ်ားပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► လူတုိင္းလူတုိင္း မိမိအေရျပားမွာ ရွိေနတဲ့ အမွတ္ ဒါမွမဟုတ္ မွဲ႔ ရဲ႕ အေရာင္၊ ပံုသဏၭာန္၊ အရြယ္အစား ေျပာင္းလဲမႈ ရွိ မရွိ မိမိကုိယ္တုိင္ ပံုမွန္စစ္ေဆးသင့္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ကင္ဆာအဖြဲ႕က ၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။ အေရျပားကင္ဆာကုိ ေစာေစာစီးစီး ေတြ႕ရွိခဲ့ရင္ ကုသမႈက အလြန္ထိေရာက္မႈရွိႏုိင္ပါတယ္။

ေသြးတုိးေရာဂါ
ေသြးတုိးေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခက အသက္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် မ်ားျပားလာပါတယ္။ ကုိယ္အေလးခ်ိန္၊ ဘ၀ေနထုိင္မႈပံုစံေတြနဲ႔လည္း ဆက္စပ္မႈရွိပါတယ္။ ေသြးတုိးေရာဂါေၾကာင့္ ေသြးေၾကာေဖာင္းကားတာလုိမ်ဳိးအပါအ၀င္ ဆုိးရြားတဲ့ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ေသြးတုိးေရာဂါကုိ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္ရင္ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေလျဖတ္တာ၊ ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားႏုိင္ပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► ေသြးဖိအားကုိ တုိင္းတာပါ။ ေသြးဖိအားအမွတ္ကုိ အေပၚေသြးအမွတ္နဲ႔ ေအာက္ေသြးအမွတ္ဆုိၿပီး ႏွစ္မ်ဳိး ခြဲျခားထားပါတယ္။ အေပၚေသြးအမွတ္က ႏွလံုးခုန္ေနစဥ္အတြင္း ေသြးေၾကာထဲ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဖိအားအမွတ္ျဖစ္ၿပီး ေအာက္ေသြးအမွတ္က ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုအၾကား ေသြးေၾကာထဲ ေရာက္ရွိေနတဲ့အမွတ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ေသြးဖိအားက ၁၂၀/၈၀ ထက္ နည္းရပါမယ္။ ၁၄၀/၉၀ ထက္ မ်ားေနရင္ ေသြးတုိးေရာဂါလုိ႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ သင္ရဲ႕ ေသြးဖိအားအမွတ္ေပၚ မူတည္ၿပီး ေသြးဖိအားတုိင္းတဲ့ စစ္ေဆးမႈအႀကိမ္အေရအတြက္ေတြ ကြာျခားသြားႏုိင္ပါတယ္။

ကုိလက္စထေရာစစ္ေဆးျခင္း
ေသြးထဲမွာ မေကာင္းတဲ့ ကုိလက္စထေရာအဆင့္ေတြ ျမင့္ေနရင္ ေသြးေၾကာနံရံထဲမွာ ေသြးခဲဖတ္ေတြ စုေဆာင္းမႈျဖစ္လာၿပီး ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသြးေၾကာေရာဂါ(ေသြးေၾကာမာေက်ာၿပီး က်ဥ္းေျမာင္းသြားတာ)ေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါေတြက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘာလကၡဏာမွ မျပဘဲ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ၾကာလာတဲ့အခါမွာ ႏွလံုးတုိက္ခုိက္ခံရတာနဲ႔ ေလျဖတ္တဲ့အထိပါ ဆုိးရြားႏုိင္ပါတယ္။ ဘ၀ေနထုိင္မႈပံုစံ ေျပာင္းလဲတာနဲ႔ ေဆး၀ါးအသံုးျပဳတာေၾကာင့္ ေသြးတြင္းမေကာင္းတဲ့ ကုိလက္စထေရာေတြ က်ဆင္းႏုိင္ပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► ည ၁၀ နာရီေနာက္ပုိင္း ဘာအစာမွမစားဘဲ ေနာက္တစ္ေန႔ မနက္ ၈ နာရီမွာ ေသြးေဖာက္ၿပီး ေသြးတြင္းပမာဏကုိ စစ္ေဆးႏုိင္ပါတယ္။ မေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ၊ ေကာင္းတဲ့ကုိလက္စထေရာနဲ႔ ေသြးအဆီ ထ႐ုိင္ဂလစ္ဆ႐ုိက္ဆုိၿပီး သံုးမ်ဳိးခြဲျခားထားပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေတြအေနနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားေနရင္ အသက္ ၂၀ အရြယ္မွ စတင္စစ္ေဆးသင့္ၿပီး ပံုမွန္အမ်ဳိးသားေတြအေနနဲ႔ အသက္ ၃၅ ေနာက္ပုိင္းမွာ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။

အမ်ဳိးအစား(၂) ဆီးခ်ဳိေရာဂါ
ဆီးခ်ဳိေရာဂါကုိ မထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရင္ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေလျဖတ္တာ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါနဲ႔ အျမင္ဆံုး႐ႈံးတာ၊ အာ႐ုံေၾကာပ်က္စီးတာနဲ႔ ပန္းေသပန္းညိႇဳးေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါ တယ္။ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိမွန္း ေစာေစာစီးစီးသိရင္ အစားအေသာက္၊ ေလ့က်င့္ခန္း၊ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်တာနဲ႔ ေဆး၀ါးအသံုးျပဳၿပီး ေရာဂါကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ကာ ေနာက္ဆက္ တြဲဆုိးက်ဳိးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► ည ၁၀ နာရီေနာက္ပုိင္း ဘာအစာမွ မစားဘဲ မနက္ ၈ နာရီမွာ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ပမာဏကုိ စစ္ေဆးပါ။ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ေနာက္ပုိင္း သံုးႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ သင့္မွာ သင္ရဲ႕ ေသြးတြင္းကုိလက္စထေရာျမင့္ေနတာ ဒါမွမဟုတ္ ေသြးတုိးရွိတာလုိမ်ဳိး ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခ မ်ားေနရင္ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ မတုိင္ခင္ စတင္ စစ္ေဆးသင့္ပါၿပီ။

HIV
HIV ဟာ AIDS ေရာဂါကုိ ျဖစ္ေစတဲ့ ဗုိင္းရပ္စ္ျဖစ္ပါတယ္။ HIV ပုိး ကူးစက္ ခံရသူဟာ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပဘဲ ေသြးနဲ႔ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ အရည္ေတြထဲမွာ ေရာဂါပုိးေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ မိန္းမကုိယ္၊ စအုိ၀၊ ခံတြင္း၊ မ်က္စိ ဒါမွမဟုတ္ အေရျပားျပတ္ရွဒဏ္ရာမွတစ္ဆင့္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ အရည္ေတြ ထိေတြ႕ၿပီး တစ္ဦးကေနတစ္ဦးကုိ ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါအတြက္ ကာကြယ္ေဆး ဒါမွမဟုတ္ ကုသေဆး မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ HIV ပုိးရွိသူေတြကုိ AIDS ေရာဂါအဆင့္အထိ မေရာက္ေအာင္ေတာ့ ေဆး၀ါးနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏုိင္ပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► HIV ပုိးရွိေနသူေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေရာဂါလကၡဏာမျပဘဲ ရွိေနတတ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔ေရာဂါရွိေၾကာင္း သိဖုိ႔ တစ္ခုတည္းေသာနည္းလမ္းက ေသြးစစ္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ေရာဂါကူးစက္ခံထားရသူေတြအေနနဲ႔ ၿနါေအငလန အေျဖသာ ထြက္ႏုိင္တဲ့အတြက္ ထပ္မံၿပီး စစ္ေဆးဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ေရာဂါပုိး ကူးစက္ၿပီး ႏွစ္လအၾကာမွာ စစ္ေဆးသင့္ေပမယ့္ ငါးရာခုိင္ႏႈန္းေသာ လူေတြက ေျခာက္လအၾကာအထိ ၿနါေအငလန အေျဖထြက္ႏုိင္ပါတယ္။ HIV ပုိးနဲ႔ လိင္မွတစ္ ဆင့္ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြ မရရွိေအာင္ ကြန္ဒံုးလုိ အကာအကြယ္ေတြ အသံုးျပဳၿပီးမွသာ လိင္ဆက္ဆံပါ။ မူးယစ္ေဆးအသံုးျပဳသူေတြအေနနဲ႔ ေဆးထုိးအပ္ကုိ ေ၀မွ်ၿပီး မသံုးစဲြပါနဲ႔။

ေရတိမ္ေရာဂါ
မ်က္စိအာ႐ုံေၾကာ (Optic Nerve) တျဖည္းျဖည္း ပ်က္စီးတာေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ၿပီး အျမင္အာ႐ံုဆံုး႐ႈံးႏုိင္ပါတယ္။
စစ္ေဆးျခင္း ► ဘာေရာဂါမွ လက္ၡဏာမျပတဲ့အတြက္ Optic Nerve မပ်က္စီးခင္မွာ ေရာဂါရွိမွန္း သိေအာင္ မ်က္စိထဲမွာ ဖိအားျမင့္တက္မႈ ရွိ မရွိ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ အသက္ ၄၀ ေအာက္ေတြအေနနဲ႔ ႏွစ္ႏွစ္မွ ေလးႏွစ္ၾကား တစ္ႀကိမ္၊ အသက္ ၄၀-၄၅ ႏွစ္ၾကားက တစ္ႏွစ္မွ သံုးႏွစ္ၾကား တစ္ႀကိမ္၊ ၅၅-၆၄ ႏွစ္ၾကားက တစ္ႏွစ္မွ ႏွစ္ႏွစ္ၾကား တစ္ႀကိမ္နဲ႔ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြအေနနဲ႔ ေျခာက္လမွ တစ္ႏွစ္ၾကား တစ္ႀကိမ္ မ်က္စိေရတိမ္စစ္ေဆးပါ။
မိသားစု၀င္ထဲမွာ ေရတိမ္ေရာဂါရွိသူ၊ မ်က္စိထိခုိက္ဒဏ္ရာရရွိထားသူ၊ စတီး႐ိြဳက္ေဆး၀ါးအသံုးျပဳရသူ ဒါမွမဟုတ္ အာဖရိကန္အေမရိကန္လူမ်ဳိးျဖစ္သူေတြမွာ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခ ျမင့္မားတဲ့အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီး ေစာေစာစီးစီး စစ္ေဆး င့္ပါတယ္။

♦ ေဒါက္တာခင္မုိးမုိး ♦

Good Health Journal

Post Author: Good Health Journal

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *