အမ်ဳိးသားေတြမွာေကာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားႏိုင္လား

အမ်ဳိးသားေတြမွာေကာ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏုိင္ပါသလား ဆရာ။
အမ်ဳိးသားေတြမွာလည္း ရင္သား ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိး သားေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈက အမ်ဳိးသမီးေတြေလာက္ေတာ့ မမ်ားပါ ဘူး။ ဆရာဆီေရာက္လာတဲ့ လူနာအေရ အတြက္နဲ႔ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၁ ရာ ခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီး ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားသူ အေယာက္ ၁၀၀ မွာ အမ်ဳိးသားရင္သားကင္ဆာျဖစ္ ပြားသူက တစ္ေယာက္ေပ့ါ။ တစ္ႏွစ္အ တြင္းမွာရွိရင္ေတာ့ အမ်ဳိးသား ရင္သား ကင္ဆာျဖစ္ပြားသူ တစ္ေယာက္၊ ႏွစ္ ေယာက္ေလာက္ပဲ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါက ဆရာတုိ႔ေဆး႐ံုကို ေရာက္လာတဲ့၊ ဆရာ ကုသတဲ့ လူနာေတြထဲကပဲ ေျပာတာပါ။ လက္ရွိလည္း ဆရာကုေပးေနတဲ့ အမ်ဳိး သားရင္သားကင္ဆာလူနာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အမ်ဳိးသားရင္သားကင္ဆာ ေရာဂါက အျဖစ္နည္းေပမယ့္ ျဖစ္ႏုိင္ တယ္ဆုိတာ သိေစခ်င္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ ပြားတဲ့အခါ ဘယ္လုိလကၡဏာေတြ ေတြ႕ ရပါသလဲ ဆရာ။
အမ်ဳိးသားေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ပြားရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ မကြဲျပားပါ ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသားေတြမွာက အမ်ဳိး သမီးလို ရင္သားမ်ဳိး မဟုတ္တာေၾကာင့္ အဖုအက်ိတ္ျဖစ္ရင္ ႏို႔က သိသိသာသာ စူထြက္လာပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ဆရာတုိ႔ဆီကို ေရာက္လာတဲ့လူနာေတြ က ႏုိ႔စူထြက္လာလုိ႔၊ ရင္သားမွာ အက်ိတ္ ေတြ႕လို႔၊ တခ်ဳိ႕လည္း ႏုိ႔သီးေခါင္း ခ်ဳိင့္ ၀င္သြားတာ၊ ႏုိ႔သီးေခါင္းမွာ အနာျဖစ္ တာ၊ တခ်ဳိ႕၀တဲ့လူေတြမွာက်ေတာ့ သိပ္ မသိသာလုိ႔ သတိမထားမိတာေၾကာင့္ ခ်ဳိင္းမွာ ကိႏၷရာနာလုိ အက်ိတ္ႀကီးေတြ ျဖစ္လာမွ ေရာက္လာတယ္။ ၾကည့္လုိက္ ေတာ့ ရင္သားမွာ ကင္ဆာပ်ံ႕တာေၾကာင့္ ျဖစ္တာေတြ႕ရတယ္။ တခ်ဳိ႕ သိပ္ဆုိးတဲ့ အေျခအေနေရာက္ေနတဲ့လူနာေတြမွာ ၅ ႏွစ္၊ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ ေရာဂါကို မကုသ ဘဲ ဒီတုိင္းထားတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ က်န္းမာေရး အသိပညာအားနည္းတဲ့ ေက်းလက္ေတာရြာမွာ ေနသူေတြေပါ့။ တခ်ဳိ႕လည္း က်န္းမာေရးဗဟုသုတနည္း ေတာ့ ဆရာ၀န္မျပ၊ မကုသတာေၾကာင့္ အသည္းကိုပ်ံ႕ၿပီး ေရဖ်ဥ္းစြဲတာ၊ အ ဆုတ္ကိုပ်ံ႕ၿပီး ေခ်ာင္းဆုိးေသြးပါတာ၊ အ႐ိုးကိုပ်ံ႕ၿပီး အ႐ိုးက်ဳိးတာ စတာေတြ ျဖစ္မွ ဆရာ၀န္ေတြဆီ ေရာက္လာၾက တယ္။

ကိုယ္ကုိယ္တုိင္ေကာ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္တာကို ဘယ္လိုသိႏုိင္မလဲ ဆရာ။
အမ်ဳိးသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ရင္ သားမွာ ကင္ဆာရွိ၊ မရွိကုိ ကိုယ္ကိုယ္ တိုင္ ဘယ္လုိသိႏုိင္မလဲဆုိရင္ ရင္သား မွာ အက်ိတ္ျဖစ္တာ၊ အမ်ဳိးသားဆုိရင္ ႏုိ႔သီးေခါင္းကေန ႏုိ႔မထြက္ရဘူး။ အဲဒါ ကို ႏုိ႔ရည္လိုမ်ဳိး ေသြးအရည္ေလးေတြ ထြက္တာ၊ ႏုိ႔သီးေခါင္း ခ်ဳိင့္၀င္တာ၊ တင္း ၿပီးနာတာ (အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ရာသီလာ ခါနီးရင္ ရင္သားေတြတင္းၿပီး နာသလို မ်ဳိး)၊ အနာေပါက္လို႔ နာတာ၊ ခ်ဳိင္းမွာ အက်ိတ္ေတြ ျဖစ္တာေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါ တယ္။

အမ်ဳိးသားရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏုိ္င္ေျခ မ်ားသူမ်ားေတြကိုလည္း ေျပာျပပါ ဆရာ။
အမ်ဳိးသားရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ ေျခမ်ားသူေတြက မ်ဳိး႐ိုးဗီဇေပါ့။ Oncogene ေတြေၾကာင့္ Mutation ဆုိတဲ့ ဆဲလ္ေတြမွာ ထြန္းတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး Oncogene ကို တားတဲ့ Tumour Supressor Gene က ေပ်ာက္သြားတာ၊ အမ်ဳိးသားေတြမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ၊ အရက္ေသာက္တာ၊ အဆီမ်ားတဲ့ အစာ ေတြ စားတာ၊ ပတ္၀န္းက်င္အေၾကာင္းတ ရားေတြနဲ႔ ဆုိင္တာ၊ ေနထုိင္မႈပံုစံက အ ေနာက္တုိင္းဆန္သြားတာ၊ အဆီအအိမ့္ စားတာ၊ အကင္ေတြ စားတာ စတဲ့လူေတြ မွာ တျခားသူေတြထက္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ပိုမ်ားပါတယ္။

အမ်ဳိးသားေတြမွာျဖစ္တဲ့ ရင္သားကင္ ဆာက အမ်ဳိးသမီးေတြမွာနဲ႔ ဘယ္လိုကြာ ျခားႏုိင္ပါသလဲ။
မ်ဳိးသားမွာျဖစ္တဲ့ရင္သားကင္ ဆာနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမွာျဖစ္တဲ့ ရင္သားကင္ ဆာဆုိရင္ အမ်ဳိးသားေတြမွာ ပိုၿပီး ဂ႐ု စိုက္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အမ်ဳိးသားေတြက ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတိမထားမိတတ္ၾကဘူး။ ေနာက္ၿပီး အမ်ဳိးသားမွာျဖစ္တဲ့ ရင္သားကင္ဆာက အမ်ဳိးသမီးေတြမွာထက္ ပိုၿပီးပ်ံ႕တာ ျမန္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေတြက လႈပ္လႈပ္ ရွားရွား ေနထုိင္တာေၾကာင့္ ေသြးလွည့္ ပတ္မႈ ပိုေကာင္းတယ္၊ ေနာက္ၿပီး အမ်ဳိး သမီးေတြလို ရင္သားက အဆီသိပ္မမ်ား တဲ့အတြက္ ဂ႐ုတစိုက္မကုသရင္ ရင္ သားေအာက္မွာရွိတဲ့ Subcutaneous အလႊာနဲ႔ ႂကြက္သားေတြကို ထိုးေဖာက္ၿပီး နံ႐ိုးေတြကို လိႈက္စားသြားႏုိင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ခ်ဳိင္းကို ပ်ံ႕တာကလည္း အမ်ဳိးသမီးေတြထက္ ပိုျမန္ပါတယ္။

ဘယ္လုိကုသႏုိင္မလဲ ဆရာ။
ကုသမႈက အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ကုသသလိုမ်ဳိးပဲ အမ်ဳိးသားေတြကိုလည္း ကုသေပးရပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ရင္ သားကင္ဆာ အဆင့္ (၁) နဲ႔ အဆင့္ (၂) ဆုိရင္ ရင္သားတစ္ခုလံုးကုိ ထုတ္ၿပီး ကု သတာ မ်ားပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေတြမွာက အမ်ဳိးသမီးေတြလုိ အလွအပမလိုတဲ့အ တြက္ ရင္သားတစ္ခုလံုးထုတ္ၿပီး ကုသမႈ ေပးပါတယ္။ ရင္သားကုိ ခြဲစိတ္တဲ့အခါ တစ္ဆက္တည္း ခ်ဳိင္းမွာရွိတဲ့ အက်ိတ္ ေတြကိုပါ ဖယ္ရွားပါတယ္။ ၿပီးရင္ ဓာတ္ ေရာင္ျခည္ေပးၿပီး ကုသပါတယ္။ ေဆးကုသမႈအပိုင္းမွာ အခုေနာက္ပိုင္း ေပၚလာတဲ့ Hormone Receptorက သံုးမ်ဳိးရွိတယ္။ Estrogen Receptor (ER), Proge-strone Receptor (PR), Herceptin အဲဒီသံုးခုရွိတာ၊ မရွိတာေပၚ မူတည္ၿပီး ေဆးေတြကို ေရြး ၿပီးေပးရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိး သားရင္သားကင္ဆာက အဆုတ္၊ အ သည္း၊ အ႐ိုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ေတြဆီ မပ်ံ႕ ေအာင္ ကုသမႈေပးရပါတယ္။ ဒီ Receptor သံုးမ်ဳိးစလံုး positive ျဖစ္တယ္ ဆုိရင္ Triple positive ၊ သံုးရတဲ့ ေဆး က တစ္မ်ဳိး၊ တခ်ဳိ႕လည္း သံုးမ်ဳိးစလံုး Negative ျဖစ္တယ္ဆုိရင္ Triple Negative ၊ သူ႔ကိုလည္း သံုးရတဲ့ေဆးက တစ္မ်ဳိးပါ။ တခ်ဳိ႕လည္း ER တစ္ခုပဲ Positive ဆုိတာမ်ဳိးလည္း ရွိေသးတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေဆးကုသမႈက ေရာဂါ ျဖစ္တာခ်င္း တူရင္ေတာင္ ကုသမႈအပုိင္း မွာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူ ေတာ့ဘူး။ ဆရာတုိ႔ ေခၚတာကေတာ့ Individualized Medicine ေပ့ါ။ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီကို ကုသရတဲ့ေဆး ျဖစ္တာေၾကာင့္ Personalized Medicine လုိ႔ ေခၚလုိ႔ရပါတယ္။ လုိအပ္ရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ကုသသလိုပဲ ေဟာ္ မုန္းေဆးေတြ ေပးရပါတယ္။ ER, PR ေတြ positive ျဖစ္တယ္ဆုိရင္ အဲဒီ Receptor ေတြကို ပိတ္တဲ့ တာေမာက္စီ ဖန္ေပးပါတယ္။ အဲဒီမွာ သြားတဲ့ Partway တစ္ခုရွိတယ္။ အီစထ႐ို မထြက္ေအာင္ ပိတ္တဲ့ အင္ဇိုင္းေတြ ေပး တယ္။ တျခားေဆးေတြလည္း အမ်ား ႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြလည္း သံုးပါ တယ္။ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ခုခံအားစနစ္ကုိ ျမႇင့္ တင္ေပးတဲ့ နည္းလမ္းေတြ သံုးၿပီးလည္း ကုသေပးပါတယ္။ ကုသမႈနည္းလမ္းေတြ ကေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။

အမ်ဳိးသားေတြအေနနဲ႔ ရင္သားကင္ဆာ မျဖစ္ပြားေအာင္ ဘယ္လုိကာကြယ္ႏုိင္ မလဲ ဆရာ။
အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ ရင္သားမွာ မသကၤာစရာ အက်ိတ္ေတြ႕တယ္၊ ႏုိ႔သီး ေခါင္းကေန အရည္ေလးေတြထြက္တယ္၊ ခ်ဳိင္းမွာလည္း အက်ိတ္ရွိတယ္ဆုိရင္ မရွက္ပါနဲ႔။ ဆရာ၀န္ေတြဆီကုိ ျပသပါ။ အမ်ဳိးသားေတြမွာျဖစ္တဲ့ ရင္သားကင္ ဆာက အမ်ဳိးသမီးမွာျဖစ္တဲ့ ရင္သား ကင္ဆာထက္ ပ်ံ႕တာျမန္တာေၾကာင့္ အခ်ိန္ဆြဲမေနသင့္ပါဘူး။ ေသေသခ်ာခ်ာ ကုသမယ္ဆုိရင္ ေပ်ာက္ကင္းပါတယ္။ အဆင့္ (၁) မွာ ကင္ဆာကို စတင္ေတြ႕ ရွိၿပီး ကုသပါက ၅ ႏွစ္ကေန ၁၀ ႏွစ္အ တြင္း ေရာဂါေပ်ာက္ကင္းမႈက ၉၅ ရာ ခိုင္ႏႈန္း ရွိပါတယ္။ ေစာေစာစီးစီး သိရွိၿပီး ကုသမယ္ဆုိရင္ သက္တမ္းေစ့ေနႏုိင္တဲ့ အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။

◘ ပါေမာကၡဦးစိန္လင္း (ခြဲစိတ္ႏွင့္ကင္ဆာပါရဂူ)

Post Author: Good Health Journal

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *